Cyrraedd Cymru yn 2026: Deall tirwedd cyfryngau sy'n newid

I sefydliadau sy'n awyddus i ddal diddordeb cynulleidfaoedd yng Nghymru, mae deall sut mae pobl yn defnyddio'r cyfryngau yn bwysicach nag erioed. Mae ymchwil diweddar Beaufort, ymchwil Omnibws Cymru ymysg 1,000 o oedolion o Gymru yn dangos tirwedd cyfryngau sy'n cael ei harwain yn gynyddol gan wasanaethau ffrydio, y cyfryngau cymdeithasol a chynnwys ar-lein, ond un lle mae sianeli traddodiadol yn parhau i gyrraedd cynulleidfaoedd sylweddol. Mae'r canfyddiadau hefyd yn datgelu gwahaniaethau amlwg rhwng y genhedlaeth iau a'r genhedlaeth hŷn, gan danlinellu pwysigrwydd dull aml-sianel, wedi'i thargedu, o gyfathrebu.

Y darlun yn 2026: mae platfformau digidol yn arwain, ond mae'r cyfryngau traddodiadol yn parhau i chwarae rôl bwysig

Facebook yw'r platfform a ddefnyddir amlaf yn ddyddiol, ac fe'i defnyddir gan 60% o oedolion yng Nghymru o leiaf unwaith y diwrnod. Mae dros hanner, 52%, yn gwylio gwasanaethau tanysgrifio neu ffrydio megis Netflix yn ddyddiol, tra mae 43% yn defnyddio YouTube a'r un gyfradd yn darllen Fnewyddion ar-lein bob diwrnod.

Mae teledu'n parhau i fod yn rhan o fywyd bob dydd i gyfran sylweddol o'r boblogaeth. Gwelwn fod tua phedwar mewn deg yn gwylio sianeli teledu masnachol megis ITV, S4C, Sianel 4 neu Sianel 5 yn ddyddiol, tra mae 36% yn gwylio teledu'r BBC bob dydd. Mae Instagram hefyd yn cyrraedd 36% yn ddyddiol, gyda thraean yn gwrando ar bodlediadau neu'n ffrydio cerddoriaeth drwy wasanaethau megis Spotify.

Gan edrych y tu hwnt i arferion dyddiol, Facebook a gwasanaethau ffrydio sydd â'r cyrhaeddiad rheolaidd ehangaf. Mae mwy na thri chwarter yn defnyddio Facebook yn wythnosol o leiaf, tra mae 81% yn gwylio gwasanaethau tanysgrifio neu ffrydio o leiaf unwaith yr wythnos. Mae tua saith allan o ddeg yn defnyddio neu'n gwylio YouTube yn rheolaidd.

Mae Radio'n parhau i ddenu cynulleidfa reolaidd sylweddol: mae 52% yn gwrando ar orsaf fasnachol a 51% yn gwrando ar orsaf BBC yn wythnosol o leiaf. Mewn cyferbyniad, mae gan bapurau newydd print yn chwarae llai o ran yn arferion pob. Mae llai na thri allan o ddeg yn darllen papur newydd cenedlaethol Cymru neu bapur newydd cenedlaethol y DU yn rheolaidd, ac mae hanner ohonynt, yn fras, yn dweud nad ydynt erioed wedi darllen yr un o'r rhain.

Gyda'i gilydd, mae'r canfyddiadau'n arwydd o amgylchedd cyfryngau amrywiol yn hytrach na bod y sianeli traddodiadol yn cael eu cyfnewid yn llwyr. Mae platfformau digidol yn arwain o ran cyrhaeddiad, ond mae radio a theledu'n parhau i chwarae rôl ystyrlon.

Mae oedran yn cyfrif: Mae gan Gymru nifer o gynulleidfaoedd cyfryngau nodedig

Oedran yw un o'r llinellau gwahaniaethol egluraf mewn ymddygiad o fewn y cyfryngau. Ymysg pobl ifanc a phobl 16 i 34 oed, YouTube yw'r platfform cymdeithasol a ddefnyddir yn fwyaf eang, gan gael ei ddefnyddio'n ddyddiol o leiaf gan 64%, wedi'i ddilyn yn agos gan Instagram ar 60% a TikTok ar 57%. Mae hanner yn defnyddio Snapchat yn ddyddiol.

Mae'r patrwm yn wahanol iawn ymysg rhai sy'n 55 oed a hŷn. Facebook yw'r platfform cymdeithasol amlycaf ar gyfer y grŵp yma, ac fe'i defnyddir yn ddyddiol gan 61%, ond mae defnydd dyddiol o YouTube yn disgyn i 29% ac Instagram yn disgyn i 18%. Defnyddir TikTok ac X yn ddyddiol gan ddim ond 5% tra mae Snapchat ond yn cyrraedd 1%.

Mae oedolion sy'n 35 i 54 oed yn eistedd rhwng y ddau grŵp yma, er bod Facebook yn arbennig o amlwg yn eu mysg: Mae 68% yn ei ddefnyddio'n ddyddiol, o'i gymharu gyda 42% yn defnyddio YouTube a 39% yn defnyddio Instagram.

Mae teledu'n cyflwyno cyferbyniad llawn mor gryf. Mae dros hanner o'r rhai 55 oed a hŷn yn gwylio teledu'r BBC neu sianeli teledu masnachol eraill yn ddyddiol. Ymysg pobl ifanc a phobl 16 i 34 oed, mae'r ffigyrau cyfatebol yn 18% a 20%.

Mae ffrydio'n gwyrdroi'r patrwm hwn. Mae oddeutu chwech allan o ddeg oedolyn 16 i 34 oed a 35 i 54 oed yn gwylio gwasanaethau tanysgrifio neu ffrydio'n ddyddiol o'i gymharu gyda 42% o'r rhai sy'n 55 oed a throsodd. Mae gwrando ar y radio hefyd yn codi gydag oedran, yn arbennig felly ar gyfer gorsafoedd y BBC.

Mae gan y gwahaniaethau yma oblygiadau ymarferol i unrhyw un sy'n ceisio cyfathrebu gyda chynulleidfaoedd ar draws Cymru. Mae cyrraedd oedolion iau yn debygol o fod angen presenoldeb cryf ar draws platfformau sy'n cael eu harwain gan fideo a phlatfformau cymdeithasol, tra mae teledu, radio a Facebook yn parhau i fod yn arbennig o bwysig i gynulleidfaoedd hŷn. Gan hynny, mae ymgyrch effeithiol ar gyfer pob oedran angen mabwysiadu dull ar gyfer sianeli cymysg.

Beth sydd wedi newid ers 2024?

Mae cymhariaeth gyda chanfyddiadau 2024 Beaufort yn awgrymu bod defnyddio'r cyfryngau'n rheolaidd yn parhau i symud tuag at ffrydio a phlatfformau digidol dethol.

Mae'r gyfran sy'n gwylio gwasanaethau tanysgrifio neu ffrydio o leiaf yn wythnosol wedi cynyddu o 76% yn 2024 i 81% yn 2026. Mae defnydd wythnosol o TikTok hefyd wedi codi, o 31% i 36%, tra mae Instagram wedi cynyddu o 48% i 52%. Mae Facebook yn parhau i fod yn sefydlog at ei gilydd, gan gael ar y blaen o 76% i 77%, ac mae YouTube wedi codi o 68% i 71%.

Mewn cyferbyniad, mae defnydd rheolaidd o nifer o sianeli cyfryngau traddodiadol wedi gostwng. Mae gwylio teledu'r BBC yn wythnosol wedi gostwng o 74% i 65%, tra mae teledu masnachol wedi gostwng o 77% i 72%. Gwelwn fod gwrando'n rheolaidd ar radio'r BBC a radio masnachol hefyd wedi gostwng o bum pwynt canran yr un.

Mae'r nifer sy'n darllen papur newydd wedi gweld rhai o'r gostyngiadau mwyaf. Gyda nifer y rhai sy'n darllen papur newydd cenedlaethol y DU yn rheolaidd yn gostwng o 36% i 26%, tra mae'r niferoedd sy'n darllen papur newydd lleol wedi gostwng o 28% i 19%. Mae nifer y rhai sy'n darllen papur newydd cenedlaethol Cymru wedi gostwng llai, o 25% i 22%. Mae'r nifer sy'n defnyddio X hefyd wedi gostwng, o 32% i 25%.

Mae cyfeiriad y canfyddiadau yma'n eglur, ond nid yw'n unffurf. Mae platfformau cymdeithasol sy'n ffrydio ac sy'n canolbwyntio ar y gweledol wedi cryfhau o ran safle, lle mae papurau newydd, teledu a radio a ddarlledir ar X yn gyffredinol wedi colli tir. Ar yr un pryd, mae platfformau sefydledig megis Facebook yn parhau i fod â chyrhaeddiad sylweddol.

I sefydliadau sy'n awyddus i ddenu pobl yng Nghymru, y wers bwysig yw i beidio â "mynd yn ddigidol" yn unig. Mae'n golygu deall pa sianeli digidol a thraddodiadol sy'n cyfrif i bob cynulleidfa, ac adeiladu cymysgedd o gyfryngau sy'n adlewyrchu arferion sy'n gwahaniaethu'n gynyddol ar draws y cenedlaethau.

Cafodd yr ymchwil ei gynnal ymysg sampl gynrychioladol o 1,000 o oedolion yng Nghymru yn Omnibws Cymru Beaufort Mehefin 2026. Mae canfyddiadau cymharol 2024 yn seiliedig ar arolwg ymysg sampl cynrychioladol o 1,439 o oedolion.